aktuelno
    NAJBOLJE KNJIŽEVNO DJELO: Zlatni Buker za Engleskog pacijenta
    Kultura

    NAJBOLJE KNJIŽEVNO DJELO: Zlatni Buker za Engleskog pacijenta

    • icon
    • icon

    Prvi put u istoriji Bukerove nagrade, dodijeljen je Zlatni Buker romanu “Engleski pacijent” kanadskog pisca Majkla Ondačija. Dobitnik nagrade je zvanično objavljen u nedjelju na zatvaranju 50. Festivala Men Buker u Londonu. Ondačijevu knjigu je publika proglasila za najbolje književno djelo u posljednjih 50 godina.

    • icon
    • icon Printscreen
    • icon
    • icon

    Prethodne pobjednike, njih 51, birao je posebno sastavljeni žiri od pet članova koji su pročitali romane iz čitave istorije Bukerovih pobjednika, i izabrali najbolje za svaku deceniju, a onda su ti odabrani bili predloženi na veb-sajtu Men Buker kako bi publika tokom nekoliko mjeseci mogla da glasa za najbolji.

    Sudije su bile Robert Makram, koji je za najbolju knjigu iz sedamdesetih godina izabrao “U slobodnoj državi” V. S. Najpola, zatim Lem Sisej, koji je za najbolju knjigu iz osamdesetih godina izabrao “Mjesečev tigar” Penelopi Lajvli; Kamila Šamsi, čiji je favorit za devedesete bio “Engleski pacijent”, Sajmon Majo, koji je izabrao roman Hilari Mantel “Vučje leglo” za dvijehiljadite i Holi Makniš, koja je za posljednju dekadu izabrala roman Džordža Saundersa “Linkoln u Bardu”.

    s

    Tokom prenosa jučerašnje ceremonije, Kamila Šamsi je obrazložila zašto je izabrala “Engleskog pacijenta” za pobjednika devedesetih, nakon čega je pročitan odlomak iz djela, a onda je autoru dodijeljen zlatni trofej.

    Engleski pacijent je jedan od onih rijetkih romana koji se uvuku pod kožu i zahtijevaju da mu se povremeno vraćate i ponovo ga iščitavate, nagrađujući vas svaki put novim iznenađenjem i užitkom

    U njemu se maestralno prožimaju epsko i intimno – čas gledate u nepregledno prostranstvo pustinje, čas u medicinsku sestru koja polaže šljivu u usta svog pacijenta. Ti trenuci se prelamaju u mislima, dok čitamo te redove, i kreću se između velikih tema – rata, lojalnosti, ljubavi – pretačući se u opise odnosa između junaka. Roman je složene strukture, prelijepo napisan, s humanošću koja plijeni na svakoj stranici.

    Ondačijeva mašta ne poznaje granice, i nosi nas od Kaira do Italije, u Indiju, Englesku i Kanadu – preko pustinja, u vile i duboko u zemlju razrovanu bombama. Prateći ga na tom putu, zaljubljujemo se u njegove junake, živimo njihove radosti i tugujemo njihove boli. Rijetki su romani koji mogu da se pohvale time da su oplemenjujući. Ovaj je upravo takav - piše u obrazloženju odluke.

    U ovom lirskom romanu Majkla Ondačija putevi četiri slomljena bića ukrštaju se krajem Drugog svjetskog rata u napuštenoj italijanskoj vili. Bolničarka Hana, ojađena sveprisutnom smrću, opsesivno njeguje svog posljednjeg preživjelog pacijenta. Osakaćeni lopov Karavađo pokušava ponovo da pronađe sebe. Povučeni indijski miner Kip traži skrivene bombe u predjelima gdje ništa nije bezbjedno.

    s

    Svakoga od njih na različit način opsijeda tajanstveni engleski pacijent koji, izgorio do unakaženosti, leži u sobi na spratu sam sa svojim uspomenama. Kroz cijelu priču provijavaju sjećanja tog bezimenog čovjeka – na zabranjenu ljubav, plamenu strast i rušilački gnijev, a tajne koje će se razotkriti zauvijek će promijeniti sve likove.