aktuelno
    13. JUL SLAVIMO I NEKA NAS SJEĆA NA ČUVANJE NAJVAŽNIJIH CRNOGORSKIH VRIJEDNOSTI (FOTO+VIDEO)
    Vijesti

    13. JUL SLAVIMO I NEKA NAS SJEĆA NA ČUVANJE NAJVAŽNIJIH CRNOGORSKIH VRIJEDNOSTI (FOTO+VIDEO)

    • icon
    • icon

    Uoči jednog od najvećih crnogorskih praznika, 13. jula, Dana državnosti Pink M je pripremio priču o značaju tog datuma za naš kulturni i istorijski identitet. Sagovornici Pink M-a predsjednik Skupštine Ivan Brajović i istoričar Novak Kilibarda govore o značaju sjutrašnjeg datuma i očuvanju crnogorskog identiteta.

    • icon
    • icon Arhiva
    • icon
    • icon

    Crna Gora 13. jula obilježiće Dan državnosti, u znak sjećanja na 13. jul 1878. godine, kada je na Berlinskom kongresu priznata kao samostalna država i isti datum 1941. godine kada je počeo narodni ustanak protiv fašizma. Da je upravo 13. jul najvažniji i najveći datum u crnogorskoj istoriji, kao i da je zato izabran da bude datum na koji će se obilježavati Dan državnosti, potcrtva za Pink M predsjednik Skupštine Crne Gore Ivan Brajović.

    U dugoj hiljadugodišnjoj istoriji CG postoji mnogo datuma kojima se možemo hvalit ali 13. jul i taj spoj 13. jula 1878 a pogotovo 13. jula 1941. je nešto kada je CG postala primjer svima - kazao je Brajović.

    ivan brajović

    Autor: Printscreen

    Da 13. jul ima dvije naglašeno značajne dimenzije za istoriju Crne Gore, kaže za Pink M i istoričar Novak Kilibarda.

    Prvi ustanak bio je crnogorski ustanak 13.jula, koji mnoge izneneđuje činjenicom. Dvije ogromne fašističk sile Njemačka i Italija, pritisle silne prostore Evrope - kaže Kilibarda.

    h

    Autor: Printscreen

     U porobljenoj Evropi u tom periodu organizovati svenarodni ustanak, koji nije bio samo važan za CG, već za Evropu i čitav svijet, zato što je unio nadu u činjenicu da je zlo pobjedivo i da se može savladati - dodaje i Brajović

     novak kilibarda

    Autor: Arhiva

    Narod sa slobodarskim duhom koji je vjekovima izgrađivao ustao je bez neke veze sa komunizmom i nastupile su velike borbe - nastavlja Kilibarda

     Ustanak je pokazao, kaže Kilibarda da Crna Gora ima svoju tradicionalnu boračku dimenziju.

    Nastupile su krvave borbe bilo je oslobođeno više mjesta u Crnoj Gori, dolazilo je do teških krvavih obračuna, kao što je Pljevaljska bitka - kaže Kilibarda

    h

    Autor: Printscreen

    Drugi važan 13. jul za crnogorsku istoriju odigrao se 1878. Berlinski kongres, sazvan je na inicijativu Austrije, uz iznuđeni pristanak Rusije i saglasnost Velike Britanije, Francuske, Italije, Njemačke i Turske, radi revizije Sanstefanskog ugovora. Premda je i Sanstefanskim mirom, zakjučenim u martu iste godine, Crna Gora tretirana kao samostalna država čija je teritorija trebalo da se uveća znatnije nego što je to određeno Berlinskim ugovorom, na Kongresu je definitivno međunarodno potvrđen naš državni suverenitet, zahvaljujući dugoj oružanoj i političkoj borbi crnogorskog naroda za očuvanje nezavisnosti i slobode.

    Berlinski ugovor imao je 64 člana, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, i 33, član odnose se na Crnu Goru. 26. članom definiše se međunarodno pravni položaj Crne Gore. Crnoj Gori priznaju nezavisnost visoka porta i sve one druge ugovorne strane koje to do sada nijesu učinile.

    1878. godina kada je na Berlinskom kongresu međunarodno priznata Crna Gora, bolje reći samostalnost CG koja je bila ugašena nekoliko vjekova - poručio je Kilibarda.

    CG zastava

    Autor: Ilustracija

    No, nažalost u Crnoj Gori ima još ljudi koji ne poštuju tradiciju, institucije, niti važne datume u istoriji crnogorskog naroda, kaže predsjednik Skupštine Ivan Brajović. Potcrtava da se stvari popravljaju iz godine u godinu, no da i dalje imamo pune ruke posla.

    Rad na identitetu jedne države nikada ne može prestati, to je radn na svim osjetljivim pitanjima. Svaki uspjeh obrazovanja, kulture, nauke je kamičaku tom mozaiku identitetetskih vrijednosti. Mislim da će CG u periodu pred nama. Mislim da će CG još više pažnje posvećivati tim pitanjima - kazao je Brajović

    Nadu u bolje sjutra, kada je riječ o poštovanju pitanja identiteta i nihovog značaja polaže i Kilibarda.

    Ja se nadam u ovoj Crnoj Gori koja je povratlia državnost i samostalnost i koja  će ući u EU i potpuno se osloniti na ono što je željela kroz vjekove onda će se još više nadam se cijeniti 13. jul - kaže Kilibarda

    Trinaestojulski ustanak bio je najveći ustanak u porobljenoj Evropi 1941. godine. Otpočeo je pod rukovodstvom KPJ, a trajao je do polovine avgusta, kada je ugušen jakom italijanskom ofanzivom. Iako je planiran u mnogo manjoj mjeri, ustanak je od prvog dana dobio karakter „opštenarodnog ustanka“ . Ustanici su razbili i zarobili do tada najveći okupatorski garnizon u porobljenoj Evropi, od oko 1.000 italijanskih vojnika i starešina.

    U Trinaestojulskom ustanku učestvovalo je više od 32.000 ljudi, što je činilo 66 odsto vojno sposobnog stanovništva Crne Gore, izuzimajući gradove Cetinje, Nikšić, Podgoricu i Pljevlja u kojima je italijanski okupator imao jaka utvrđenja. U vrijeme SFRJ, 13. jul se obilježavao kao Dan ustanka naroda Crne Gore. Prema novom Zakonu o državnim praznicima, 13. jul je u Crnoj Gori prvi put slavljen kao Dan državnosti 2005. godine za razliku od ranijih godina kada je to bio Dan ustanka crnogorskog naroda u Drugom svjetskom ratu.

    Čestitao bih im tako da treba da su ponosni. Treba da uđe u svijest našeg naroda koliko je 13. jul izuzetno značajna istoriska dimenzija - poručio je Kilibarda.

    Imaju građani CG šta da slave 13. jula. Trebaju da su ponosni na sve te tekovine, koje su i 13. jula 1878. i 13. jula 1941. stvorene. Uvijek trebamo biti budni, ovo je 2018. prije 100 godina mi smo kao pobjednica u velikom svjetskom ratu izgubili državu, moramo se čuvati, sjećati tih dešavanja i biti vrlo oprezni da nam se historija na takav način nikada više ne ponovi - kazao je Brajović.