aktuelno
    VREMEPLOV: Ovi događaji su obeležili današnji dan kroz istoriju!
    zanimljivosti

    VREMEPLOV: Ovi događaji su obeležili današnji dan kroz istoriju!

    • icon
    • icon

    Na današnji dan otvoren Zoološki vrt u Beogradu.

    • icon
    • icon Pink.rs
    • icon
    • icon

    1536 - Umro je holandski humanista Erazmo Roterdamski, koji

    je znatno uticao na nemačku reformaciju, a u delima je satirično

    prikazao društvo, u prvom redu rimokatoličko sveštenstvo i papu.

    Reformu crkve zamišljao je kao reformu klera i crkvenih opština a

    ne kao dogmatsku reformu, zbog čega se nije složio sa Martinom

    Luterom. Dela: "Domaći razgovori", "Pohvala ludosti".

    1543 - Engleski kralj Henri VIII oženio se šesti put,

    venčavši se sa Katarinom Par, udovicom lorda Latimera, jedinom

    suprugom koja ga je nadživela.

    1682 - Umro je francuski astronom Žan Pikar, koji je prvi

    precizno izmerio stepen meridijanskog luka i omogućio tačnije

    izračunavanje poluprečnika Zemlje. Pokrenuo je 1679. astronomski

    almanah "Connaišance des Temps" koji i sada izlazi.

    1817 - Rođen je američki pisac Henri Dejvid Toro, jedan

    od najboljih američkih esejista. Pisao je protiv ropstva,

    otimačkog rata SAD protiv Meksika od 1846. do 1848. u korist

    robovlasničkog Juga, propovedao je vraćanje prirodi i duhovnosti.

    Dela: "Život u šumi", "Dnevnik", eseji "Građanska neposlušnost",

    "Ropstvo u Masačusetsu", "Odbrana Džona Brauna".

    1854 - Rođen je američki industrijalac Džordž Istman,

    jedan od pionira fotografije i filma, osnivač kompanije "Kodak".

    Lansirao je 1884. osetljivi fotografski papir, a 1888. jednostavnu

    foto kameru i potom iste godine celuloidnu filmsku traku

    prilagođenu kameri.

    1869 - Francuski car Napoleon III prihvatio je uvođenje

    parlamentarnog sistema.

    1884 - Rođen je italijanski slikar i vajar Amadeo

    Modiljani, čija su dela jedinstvena po prepoznatljivoj izduženosti

    figura. U Parizu je živeo od 1906. do smrti 1920. i jedan je od

    najznačajnijih predstavnika "Pariske škole". Najviše je slikao

    ženske aktove i portrete a u mladosti se bavio i skulpturom.

    1892 - Prigodnom svečanošću održanom kod Terazijske

    česme pušten je u rad Beogradski vodovod. Projekat i probna

    bušenja bili su delo nemačkog inženjera Oskara Smrekera, iz

    Manhajma. Iz pet dubokih bunara grad je dobijao oko 65 litara vode

    u sekundi. Bio je to začetak modernog vodovoda u Beogradu.

    1904 - Rođen je čileanski pisac i diplomata Neftali

    Rikardo Rejes Basoalto, poznat kao Pablo Neruda, najveći liričar

    Latinske Amerike, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1971.

    U početku je bio pod uticajem modernista i postromantičara, da bi

    kasnije prihvatio i slobodnije forme. Kao diplomata je službovao u

    Burmi, Argentini i Meksiku. Dela: pesničke zbirke "Praznična

    pesma", "Suton", "Dvadeset ljubavnih i jedna očajna pesma",

    "Pokušaj beskonačnog čoveka", "Boravak na Zemlji", "Španija u

    srcu", "Treći boravak 1935-1945", "Opšta pesma", "Grožđe i

    vetar", "Elementarne ode".

    1906 - Francuski artiljerijski kapetan jevrejskog porekla

    Alfred Drajfus, lažno optužen 1894. da je Nemačkoj izdavao vojne

    tajne i potom osuđen na doživotnu robiju, rehabilitovan je,

    vraćen u vojsku i unapređen u čin majora.

    1910 - U avionskoj nesreći poginuo je engleski

    proizvođač automobila i pilot Čarls Stjuart Rols, koji je sa

    Frederikom Henrijem Rojsom 1906. osnovao kompaniju za proizvodnju

    automobila "Rols-Rojs". Rols je prvi pilot koji je, u junu 1910,

    preleteo Lamanš u oba pravca bez zaustavljanja i prvi britanski

    pilot koji je izgubio život u avionskom udesu.

    1920 - Panamski kanal prokopan između Atlantskog i Tihog

    okeana zvanično je otvoren, šest godina pošto je kroz njega

    prošao prvi brod.

    1933 - Rođen je Donald Vestlejk, izuzetno plodan

    američki autor detektivskih romana. Često je pisao pod različitim

    pseudonimima (najčešće kao Ričard Stark) ukupno više od 100

    romana od kojih je nekoliko adaptirano u filmske hitove ("Point blank",

    "Naplata duga", "Prevaranti"). Osim ozbiljne kriminalistike, oprobao

    se i u komičnom kriminalističkom žanru kao i u naučnoj fantastici.

    Druga dela: "Plaćenici", "Vreme za ubijanje", "361".

    1936 - Svečano je otvoren Zoološki vrt u Beogradu.

    Smešten je unutar beogradske tvrđave na prostor "Malog

    Kalemegdana" gde se nalazi i danas. Presudnu ulogu prilikom njegovog

    zasnivanja imao je Vlada Ilić, poznati trgovac i industrijalac,

    gradonačelnik Beograda od 1935. do 1939. U početku, zauzimao je

    nešto preko 3,5 hektara, da bi već 1941. zauzimao prostor od preko

    14 hektara, nakon rata sveden je na današnjih 7 hektara. Prvi

    upravnik bio je inženjer Aleksandar Krstić. Vrt je strahovito

    stradao prilikom bombardovanja u Drugom svetskom ratu, i nemačkih

    1941. i savezničkih 1943/4.

    1941 - Sovjetski Savez i Velika Britanija potpisali su

    u Drugom svetskom ratu u Moskvi ugovor o uzajamnoj pomoći i

    zajedničkoj borbi protiv Nemačke.

    1941 - U Cetinju je u Drugom svetskom ratu, na skupštini

    crnogorskih separatista, proglašena "suverena i nezavisna" Crna

    Gora pod italijanskim protektoratom. Usledila je pobuna protiv

    okupatorskih snaga i njihovih sledbenika koji su od početka bili

    protivnici zajedničke srpske i jugoslovenske države.

    1960 - Francuska je objavila da će priznati nezavisnost

    dotadašnjih kolonija u Africi - Dahomeja (danas Benin), Nigera,

    Gornje Volte (danas Burkina Faso), Obale Slonovače. Te zemlje

    bile su sastavni deo Francuske Zapadne Afrike. Kao i Čada,

    Centralnoafričke republike i Konga - bivšeg Francuskog Konga,

    koje su bile sastavni deo Francuske Ekvatorijalne Afrike.

    1979 - Gilbertova Ostrva u Tihom okeanu stekla su

    nezavisnost u okviru Britanskog komonvelta pod nazivom Republika

    Kiribati, posle 87 godina britanske kolonijalne uprave.

    1993 - Zemljotres je na severu Japana aktivirao je

    klizišta i pokrenuo džinovske morske talase (Cunami), usmrtivši

    oko 200 ljudi.

    1996 - Britanski prestolonaslednik princ Čarls i princeza

    Dajana sporazumeli su se o uslovima razvoda, okončavši brak posle

    15 godina.

    1997 - Kubanska vlada je posle laboratorijskih ispitivanja

    potvrdila da su autentični posmrtni ostaci legendarnog gerilskog

    vođe Ernesta "Če" Gevare, pronađeni u Boliviji i potom prebačeni

    na Kubu, na osnovu sporazuma vlada dveju zemalja.

    1998 - Francuska je pobedom u Parizu u finalu svetskog

    fudbalskog prvenstva nad Brazilom rezultatom 3:0, prvi put postala

    prvak sveta u fudbalu.

    2000 - Umro je princ Tomislav Karađorđević, sin kralja

    Aleksandra I od Jugoslavije, prvi pripadnik kraljevske dinastije

    koji se posle Drugog svetskog rata vratio u otadžbinu. Prilikom

    sahrane četiri dana docnije u porodičnoj grobnici Karađorđevića

    u crkvi Svetog Đorđa na Oplencu okupilo se nekoliko desetina

    hiljada ljudi.

    2000 - U orbitu oko Zemlje ruskom raketom-nosačem

    "Proton-K" lansiran je osnovni blok međunarodne kosmičke stanice,

    proizveden u Rusiji, u kojem će u komfornim uslovima boraviti

    posade stanice.

    2004 - Francuska i Irak obnovili su diplomatske odnose,

    prekinute posle iračke invazije na Kuvajt 1990.

    2005 - Princ Albert II, izdanak 700 godina stare dinastije

    Grimaldi, ustoličen je kao novi suveren Kneževine Monako, jedne

    od drevnih evropskih država, mada sa ograničenim suverenitetom.

    Porodica Grimaldi dinastija je sa najdužom vladavinom u Evropi.

    2006 - Izraelska vojska ušla na teritoriju Libana, pošto

    je palestinski "Hezbolah" oteo dvojicu i ubio osmoricu izraelskih

    vojnika, što je predsednik vlade Izraela Ehud Olmert nazvao

    "objavom rata".

    2017 - Ujedinjene nacije saopštile su da Jemen pogodila najgora epidemija kolere u svetu i da u toj zemlji 14 miliona ljudi gladuje. Jemen je razoren građanskim ratom koji je započeo marta 2015. godine.

    Srpska pravoslavna crkva danas obeležava uspomenu na

    svete apostole Petra i Pavla. Uobičajen narodni naziv za ovaj

    praznik je Petrovdan. Petar je bio ribar i zvao se Simon, a Isus mu

    je dao ime Petar. On je prvi od apostola jasno izrazio veru u

    Hristosa rečima: "Ti si Hristos, sin Boga živoga". Apostol Pavle

    bio je prethodno farisej i zvao se Savle. Preobrazio se i krenuo za

    Hristom. Petrovdan je jedan od 15 najvećih hrišćanskih praznika.

    Kod Srba Petrovdan je slava pekara i ribara.